Met de trein naar Zuid-Frankrijk in de winter: Provence zonder drukte

Kort antwoord

Met de trein reis je van Amsterdam in ongeveer acht uur naar Marseille, met één overstap in Parijs. Vanaf Paris Gare de Lyon brengt de hogesnelheidstrein je in ruim drie uur naar de Middellandse Zee. In de winter is de Provence veel rustiger dan in de zomer, met open markten en vanaf januari bloeiende mimosa. Marseille, Toulon en Aix-en-Provence liggen dicht bij elkaar, dus je hebt geen auto nodig.

Stel je voor: het is februari. Thuis is het grijs en nat, maar als je in Marseille station Saint-Charles uitloopt, knipper je even tegen het licht. Bij de Oude Haven verkopen vissers hun ochtendvangst, en op de terrassen zitten Marseillais met hun gezicht in de zon. Een paar dagen later loop je tussen gele mimosa of zie je flamingo’s in de zoutpannen staan. Wij vinden de winter het fijnste moment om de Provence te leren kennen zoals de bewoners hem kennen.

Je reist in twee etappes, en allebei zit je comfortabel aan het raam. Eerst rijd je naar Parijs, waar je even van station wisselt. Daarna neemt de hogesnelheidstrein je in één ruk mee naar de Middellandse Zee.

1. Amsterdam Centraal naar Paris Gare du Nord met de hogesnelheidstrein.
2. Gare du Nord naar Gare de Lyon met de metro of RER. Hoe dat precies werkt, lees je in onze blog over overstappen in Parijs.
3. Gare de Lyon naar Marseille Saint-Charles in ruim drie uur.

Alles bij elkaar ben je ongeveer acht uur onderweg. Wij reizen meestal op een Interrail-pas met zitplaatsreserveringen, zodat je weet waar je zit. Meer daarover lees je in zo werkt het met je Interrail Pass.

Na Lyon volgt de trein het dal van de Rhône, en dan verandert het landschap zichtbaar. Het groen wordt grijzer en zachter, de boerderijen krijgen lichte stenen muren en de eerste cipressen verschijnen. Het licht wordt helderder naarmate je zuidelijker komt.

Dit is het deel van de reis waarin je echt even niets hoeft. Je leest een boek, haalt een koffie in het barrijtuig en kijkt hoe de wolken van het noorden achter je blijven. Je stapt uit midden in de stad, met je hotel op loopafstand of een korte rit verderop.

Omdat je dan de Provence van de Provençalen ziet. De terrassen zijn kleiner, maar ze zijn er wel, en wie er zit, woont er meestal. Op de markt heeft de kaasboer tijd voor een praatje.

De winter is ook het seizoen van het licht. De zon staat laag en kleurt de kalkstenen gevels honingkleurig. Op heldere dagen zie je vanaf de kust ver over zee.

Voor de plekken waar je verblijft maakt het ook uit. Wij kiezen kleine hotels met lokale eigenaren. Buiten de zomer is elke gast voor hen, en voor de gidsen met wie we werken, net zo welkom als in augustus.

In de winter draait het om de steden, de kust en de dorpen in het binnenland. In onze Rondreis Provence per trein in de winter verdeel je je tijd over drie uitvalsbases: Marseille, Toulon en Aix-en-Provence. Ze liggen allemaal op korte treinafstand van elkaar.

Marseille is de tweede stad van Frankrijk en een echte leefstad. Het is geen decor voor bezoekers, maar een plek waar mensen wonen, werken en op de markt hun groente kopen. Griekse zeevaarders stichtten hier al in de oudheid een handelspost, en die mengeling van culturen proef en hoor je nog steeds.

Je wandelt door de steile straatjes van Le Panier, de oudste wijk, en bezoekt het Mucem aan het water. Even verderop ligt La Vieille Charité, een voormalig armenhuis met nu musea.

Voor een dag aan zee neem je de regionale trein langs de Côte Bleue. Het spoor kronkelt langs de kust ten westen van de stad. Je stapt uit in Ensuès-la-Redonne en wandelt langs de kalkstenen baaitjes richting Niolon. Het treinkaartje voor dit stuk koop je zelf.

Toulon ligt ruim een uur met de trein van Marseille en heeft een heel eigen karakter. Al sinds de zeventiende eeuw is dit de belangrijkste marinehaven van Frankrijk. Kardinaal Richelieu liet er een arsenaal bouwen, en in 1793 maakte een jonge Napoleon Bonaparte hier voor het eerst naam.

Die geschiedenis zie je het best vanaf het water. Tijdens de rondvaart over de baai, die in de reis zit, vaar je langs oude forten en de grijze schepen van de Franse marine. Met een beetje geluk ligt het vliegdekschip Charles de Gaulle aan de kade. De boot vaart het hele jaar, behalve in december en januari.

In het centrum is Toulon verrassend ontspannen. Je slentert over de dagmarkt op de Cours Lafayette, tussen kramen met olijven, kaas en groente uit de streek.

Rond Toulon vind je twee dingen die je in de zomer mist. Bij de zoutpannen van Salins des Pesquiers, bij Hyères, zie je ook in de winter flamingo’s. In Bormes-les-Mimosas kleuren de heuvels geel zodra de mimosa bloeit, van januari tot half maart. Deze plekken bezoek je het makkelijkst een dag met een auto. Deze kun je optioneel bijboeken bij deze reis.

Aix is rustiger en eleganter dan Marseille. De platanen langs de Cours Mirabeau zijn kaal, waardoor je de fonteinen en de gevels van de herenhuizen beter ziet. Paul Cézanne werd hier geboren en schilderde de omgeving tientallen keren.

Vanuit Aix ga je met een kleine groep naar Arles, Les Baux-de-Provence en Saint-Rémy-de-Provence. In Arles en Saint-Rémy woonde Vincent van Gogh, en in Les Baux loop je door een dorp dat boven op een rotsrichel ligt. Ben je op woensdag in Saint-Rémy, dan pak je ook de weekmarkt mee.

Wil je één maand kiezen, ga dan in februari. Dan bloeit de mimosa, staan de flamingo’s in de zoutpannen en vaart de boot in Toulon weer. In december en januari mis je de rondvaart, en in november is de mimosa er nog niet.

Nog een tip: plan de kustwandeling langs de Côte Bleue op een windstille dag. Waait de mistral hard, wissel dan met een museumdag in Marseille.

Met een paar voorbereidingen heb je onderweg niets meer aan je hoofd.

• Neem laagjes en een windjas mee. Overdag is het vaak zacht, ’s avonds koelt het snel af.
• Stevige schoenen zijn handig voor de paden langs de Côte Bleue en de straatjes van Les Baux.
• Voor de overstap in Parijs koop je zelf een metrokaartje.
• Van station naar hotel ga je te voet, met de metro of met een taxi. Dat stukje regel je zelf.
• Op zondag zijn de meeste winkels in Marseille dicht. Plan die dag liever een wandeling of museum.

• Je reist van Amsterdam in ongeveer acht uur naar Marseille, met één overstap in Parijs.
• In de winter is de Provence rustig, met markten, helder licht en vanaf januari bloeiende mimosa.
• Marseille, Toulon en Aix-en-Provence zijn per trein goed met elkaar verbonden.
• Februari is de beste maand: mimosa, flamingo’s en de rondvaart in Toulon vallen dan samen.

Zin om dit zelf te beleven, zonder treinen en hotels uit te zoeken? In onze Rondreis Provence per trein in de winter zijn de treinen en je hotels al geregeld. Ook de rondvaart in Toulon en een dagtocht naar Arles en Les Baux zitten erin. In negen dagen zie je Marseille, Toulon en Aix-en-Provence, en je kunt de reis het hele jaar boeken.

Reis je liever in het voorjaar of de zomer, met meer tijd aan de kust? Dan past onze zomereditie beter: de hidden gems van de Côte d’Azur, met vertrek van 1 maart tot en met 24 oktober. Al onze winterreizen vind je op de themapagina winter.